SonnyGoten's World

Essay – De richting waarin de groene wind zal waaien.

Sinds Al Gore zijn documentairefilm An Inconvenient Truth in 2006 heeft uitgebracht waarin hij de mensheid waarschuwt voor een sombere toekomst voor het milieu, is het onderwerp niet meer weg te denken. Door in te spelen op schuld- en angstgevoelens probeert de film de kijker ervan te overtuigen dat die er een zooitje van gemaakt heeft; het broeikaseffect, mislukte oogsten, overstromingen, de verspilling van schaarse grondstoffen – de apocalyptische staat waarin de wereld verkeerd is de schuld van de mens. En ja hoor, de campagne werkt! Waardoor zijn de problemen ontstaan en hoe kunnen wij ze weer rechtzetten? Ineens heeft iedereen het over de milieuproblematiek; elke krant of tijdschrift heeft er wel een artikel over geschreven en bijna dagelijks zijn er tv-programma’s die het onderwerp behandelen.  Het milieu is hot!

Natuurlijk kan de politiek niet achterblijven en dus zetten alle trendy politici, partijen en regeringen het topic hoog op hun agenda. Samen komen zij met vele ambitieuze doelstellingen om de wereld te redden die netjes op papier uiteengezet worden en door verschillende landen worden ondertekend. Groen is duidelijk de nieuwe wind die waait door de wereld van de politiek.

De wind komt echter niet van één richting. Zo stelt het westen bijvoorbeeld dat elk land zijn steentje bij moet dragen aan het klimaatbeleid, maar stribbelen opkomende landen vaak tegen. Zij vinden dat het westen een grotere bijdrage aan de problemen heeft geleverd en dus meer verantwoordelijkheid draagt bij het opknappen van de schade. Bovendien begint hun economie net te bloeien en kan een streng CO2-beleid de doodslag ervan betekenen. Hierbij komt ook nog dat zowel landen als bedrijven zich vaak niet aan gemaakte afspraken houden. Denk maar aan het Verdrag van Kyoto of de wereldwijde illegale visserij. Het ziet er naar uit dat de economie de grootste dwarszitter is bij het bepalen van een groene koers.

Nu is de vraag – waarom is juist de economie ons grootste obstakel? Om deze vraag te beantwoorden moeten we naar ons diepste zelf kijken. Wat maakt de economie zo belangrijk voor ons mensen? Het is duidelijk dat de economie en de mensheid diep met elkaar vervlochten zijn. In alle uithoeken van de wereld vindt men mensen die produceren, handelen en consumeren. Met schaarse middelen proberen wij als mens onze behoeften te bevredigen.

Het lijkt echter alsof onze honger niet te stillen is. Niet voor niets wordt onze maatschappij een consumptiemaatschappij genoemd. Wanneer wij erop los consumeren groeit onze markt. Eigenlijk zouden wij niet verzadigd mogen raken, anders stagneert de markt. Ook de regering denkt in termen van groei. De huizenmarkt moet groeien; de bevolking moet groeien; de werkgelegenheid moet groeien. Krimp wordt in onze samenleving zowaar beschouwd als een taboe.

Blijkbaar zijn consumptie en de daaruit voortkomende groei een menselijke eigenschap. We lijken echter te consumeren ten koste van alles. Zo slaapt in Amerika de één in een mooie villa in Beverly Hills, terwijl een paar honderd kilometer verderop de ander in een getto woont. Mondiaal zet deze trend zich voort. De rijke landen concurreren om nog rijker te worden, terwijl in arme landen de mensen omkomen van de honger. Pech gehad, kun je denken, want de sterkste wint altijd.

In de darwinistische gedachte zou er dus helemaal niets mis zijn met ons consumptie gedrag. Sterker nog, zo hóórt het ook volgens het ‘survival of the fittest’ principe. Wanneer we deze lijn doortrekken naar het menselijke ras, krijgen we de volgende gedachte: Wij zijn de mens, degenen die duidelijk de evolutiestrijd gewonnen hebben van alle flora en fauna, dus wij mogen consumeren wat wij willen.

Het egoïsme daargelaten, zijn wij met deze gedachtegang ook één belangrijk ding vergeten. Door te ‘consumeren wat wij willen’ putten wij de schaarse middelen die de wereld ons biedt uit. Met andere woorden: als ons consumeren geen limiet kent, dan zal er straks nog maar weinig overblijven van deze planeet. Helaas hebben wij nog geen technieken uitgevonden waarmee wij kunnen verhuizen naar een andere planeet, dus zullen wij het toch echt met onze aarde moeten doen. Dit betekent dat wij, als we op hetzelfde ritme blijven doorconsumeren, onszelf op de lange termijn zullen uitmoorden. Het menselijke ras, dat het van alle flora en fauna “gewonnen” zou hebben, zal door zijn eigen schuld zijn eigen einde inluiden, wat geheel tegen ‘survival’ ingaat. Nu blijkt dus dat Al Gore, ondanks zijn gevoel voor drama en gesjoemel met feiten, toch een beetje gelijk heeft…

Sommigen zullen nog niet overtuigd zijn. Zij geloven immers niet in Darwin en zijn evolutietheorie. Nee, de mens is door God op aarde gezet om, zoals Genesis 1:26 illustreert, haar te “… onderwerp(en) (…);  (en te) heers(en) over de vissen van de zee, over de vogels van de lucht, en over al het gedierte dat over de grond kruipt.” Betekent dit ook dat wij de baas zijn en kunnen doen wat wij willen? Geeft dit ons het recht om er zomaar op los te consumeren? Nee, want we moeten niet vergeten dat een heerser ook de verantwoordelijkheid draagt over zijn onderdanen. Het is dus onze taak te zorgen voor onze planeet en dit houdt in dat wij haar niet als een zwerm sprinkhanen mogen kaalvreten.

Het is dus duidelijk dat wij de schade die het milieu heeft opgelopen terug moeten draaien. Al zouden we het misschien niet doen vanuit goede wil, dan nog zouden we uit eigenbelang iets moeten doen. Maar hoe pakken wij dit aan? Om te beginnen moeten wij inzien dat onze drang naar consumptie en groei de basis van het probleem vormt. Moeten wij hiermee stoppen? Dat zal waarschijnlijk onmogelijk zijn, want deze drang maakt ons tot mens. Het is ook niet verkeerd om te consumeren – immers, zowel dier, plant en mens nemen van de aarde. Wij mensen nemen gewoon te veel. Matiging zou daarom uitkomst bieden. Wanneer wij als consumenten matigen in ons consumeren, dan zal de groei van de productie afnemen. Hierdoor zal de schaarste aan grondstoffen krimpen en zal de CO2-uitstoot dat voor een groot deel verantwoordelijk is voor het broeikaseffect en de daaruit volgende milieurampen dalen. Ook milieuverontreiniging, overbevissing, het massale kappen van bossen en andere boosdoeners zullen door matiging van consumptie voor een groot deel opgelost kunnen worden.

Overigens moeten we ons realiseren dat de regering geen heldenorganisatie is, die de milieuproblematiek voor ons kan wegtoveren. Wij moeten zelf beginnen. Wanneer wij matigen, dan zal de trendgevoelige politiek dat oppikken en zullen zij erop voortborduren. Het populaire groen is immers toch ook in de wereld van de politiek gaan waaien? Nu moeten wij die alleen nog in de juiste richting wijzen: de gouden middenweg.

-----------------

(1)     Bender, L. (Producer), Burns, S. (Producer), Burns, S.Z. (Producer), & Guggenheim, D. (Director). (2006). An inconvenient truth [Motion Picture]. United States: Lawrence Bender

(2)     An Inconvenient Truth. (2009, Februari 4). In Wikipedia, the free encyclopedia. Retrieved Februari 18, 2009, from the World Wide Web: http://nl.wikipedia.org/wiki/An_Inconvenient_Truth

(3)     Hansen, H. (2009, Januari 13). Europese controle op illegale visvangst faalt. NOVA TV. Retrieved Februari 18, 2009, from the World Wide Web: http://www.novatv.nl/page/detail/uitzendingen/6618/Europese+controle+op+illegale+visvangst+faalt#

(4)     Kyoto Protocol. (2009, Februari 17). In Wikipedia, the free encyclopedia. Retrieved Februari 18, 2009, from the World Wide Web: http://en.wikipedia.org/wiki/Kyoto_Protocol

This essay was written for a contest from Cimedart.

Apparently I have a high risk of having social problems. I seem to be a big freak! ^_^ This is a funny test that everyone should take!!